اینفوگرافیک چیست و چگونه کسب‌وکار ما را متحول می‌کند؟

تعریف دقیق: اینفوگرافیک چیست؟

چطور می‌توان یک داده‌نما (Infographic) را به ساده‌ترین شکل تعریف کرد؟ همان‌طور که از نام آن پیداست، اینفوگرافیک ترکیبی هنرمندانه از «اطلاعات» (Information) و «گرافیک» (Graphic) است. طبق فرهنگ لغت آکسفورد، اینفوگرافیک نمایشی بصری از داده‌ها نظیر چارت‌ها و دیاگرام‌هاست که برای درک سریع‌تر و واضح‌تر آمار و اطلاعات استفاده می‌شود.

ویکی‌پدیا تعریفی با جزئیات بیشتر ارائه می‌کند: «اینفوگرافیک‌ها معرف‌های تصویری از آمار، داده‌ها و دانش هستند که با هدف نمایش ساده، شفاف و سریع اطلاعات پیچیده طراحی می‌شوند. آن‌ها با بهره‌گیری از عناصر گرافیکی، قابلیت‌های شهودی ذهن انسان را برای درک الگوها و روندها به شدت بالا برده و فرآیند یادگیری را تسهیل می‌بخشند.»

اما اگر بخواهیم یک تعریف خودمانی و کاربری داشته باشیم: اینفوگرافیک ابزاری است که کوهی از اطلاعات خسته‌کننده را به یک لقمه بصری جذاب و خوشمزه تبدیل می‌کند تا مخاطب به راحتی آن را هضم کند!

نگاهی به تاریخچه اینفوگرافیک

گرچه به نظر می‌رسد اینفوگرافیک‌ها پدیده‌ای نوظهور و مختص دهه اخیر در فضای آنلاین باشند، اما ریشه‌های آن‌ها به قرن هفدهم میلادی بازمی‌گردد. در قرن بیستم، با گسترش روزنامه‌ها و رسانه‌های چاپی، استفاده از المان‌های بصری برای نمایش اخبار، شهرت زیادی به دست آورد. در سال ۱۹۹۳، کارشناس برجسته نمایش آمار و داده‌ها، آقای ادوارد تافت (Edward Tufte)، کتاب‌های متعددی در زمینه اینفوگرافیک تألیف کرد و کارگاه‌های تخصصی فراوانی را برای تبیین این هنر برگزار نمود.

در اواخر قرن بیستم و با پیدایش اینترنت، اینفوگرافیک‌ها به فرمت‌های دیجیتالی ارتقا یافتند. حوالی سال ۲۰۱۰ بود که این تصاویر گرافیکی به شکلی که امروز می‌شناسیم، یعنی به عنوان ابزاری قدرتمند برای نمایش اطلاعات پیچیده درون مقاله‌ها و وبلاگ‌ها، به شدت محبوب شدند و مانند یک ویروس مفید، فضای وب را تسخیر کردند.

چرا اینفوگرافیک‌ها تا این حد محبوب هستند؟

یک اینفوگرافیک خوب و استاندارد به سرعت وایرال (Viral) می‌شود؛ مردم روی آن نظر می‌دهند، آن را ذخیره می‌کنند و لینک آن را با اشتیاق برای دوستان خود می‌فرستند. اما دلیل روان‌شناختی این اتفاق چیست؟ پاسخ در ساختار مغز انسان نهفته است.

بر اساس پژوهش‌های علمی معتبر، ذهن انسان داده‌های بصری را ۶۰,۰۰۰ برابر سریع‌تر از محتوای متنی پردازش می‌کند. علاوه بر این، مطالعه‌ای از شرکت 3M نشان داد بازاریابانی که از داده‌های بصری استفاده می‌کنند، در متقاعد کردن مشتریان برای خرید، ۴۳ درصد موفق‌تر از کسانی هستند که صرفاً به متن تکیه می‌کنند. در واقع وقتی می‌پرسیم اینفوگرافیک چیست، باید بگوییم ابزاری است که مستقیماً با مرکز یادگیری و حافظه بصری مخاطب ارتباط برقرار می‌کند.

کاربرد بی‌نظیر گرافیک در نظام آموزشی

یکی از درخشان‌ترین فضاهایی که اینفوگرافیک‌ها در آن می‌درخشند، حوزه آموزش است. معلمان، اساتید و طراحان آموزشی برای انتقال مفاهیم سخت و خشک، به شدت نیازمند ابزارهای بصری هستند. اگر در زمینه آموزش فعال هستید، ترکیب داده‌نماها با تولید محتوای آموزشی الکترونیکی (سفارش برای رتبه بندی معلم) یک استراتژی برنده و معجزه‌آساست که بازدهی یادگیری دانش‌آموزان و دانشجویان را به طور چشمگیری افزایش می‌دهد.

بشنوید و باور نکنید..! (اهمیت تخصص در طراحی)

باید توجه داشته باشید که هر گرافیک زیبایی لزوماً یک اینفوگرافیک موفق نیست. برخی از طراحان، صرفاً ذوق هنری و تسلط بر نرم‌افزار دارند، اما از استراتژی محتوا و بازاریابی بی‌اطلاع‌اند. همان‌طور که گفتیم، اینفوگرافیک دو کفه اصلی دارد:

• اطلاعات (Information): داده‌های مستند، تحقیق‌شده و ارزشمند.
• گرافیک (Graphic): طراحی بصری خیره‌کننده و استاندارد.

این دو کفه مانند یک ترازوی حساس باید در تعادل کامل باشند. اگر اطلاعات ضعیف باشد، زیباترین طراحی‌ها هم بی‌ارزش خواهند بود. به همین دلیل پیشنهاد می‌کنیم برای جلوگیری از اتلاف زمان و بودجه، حتماً از مجموعه‌های حرفه‌ای که تلفیقی از تیم محتوا و تیم طراحی هستند کمک بگیرید.

دسته‌بندی کلی اینفوگرافیک‌ها

1. اینفوگرافیک‌های کمّی (Quantitative): تمرکز این نوع بر روی اعداد، ارقام، آمار و نمودارهاست.
2. اینفوگرافیک‌های کیفی (Qualitative): بیشتر برای نمایش فرآیندها، تاریخچه، راهنماها و اطلاعات غیرعددی استفاده می‌شوند.

چطور می‌توانم اینفوگرافیک‌های خودم را طراحی کنم؟

اگر قصد دارید خودتان دست به کار شوید، ابزارهای آنلاین متعددی وجود دارند که کار را برای افراد مبتدی آسان کرده‌اند. برای اینکه بدانید چگونه یک اینفوگرافیک خوب طراحی کنیم؟، می‌توانید از ابزارهای زیر استفاده نمایید:

• Canva: یک پلتفرم فوق‌العاده کاربرپسند که قالب‌های رایگان و متنوعی برای خلق طرح‌های گرافیکی در اختیار شما می‌گذارد.
• Piktochart: با بیش از صدها قالب آماده، ساخت گزارش‌های بصری را بسیار سریع می‌کند.
• Infogr.am: تمرکز اصلی این ابزار بر روی نمایش آمارها و نمودارهای تعاملی است.

البته، دسترسی به ابزار به معنای داشتن تخصص نیست. برای خلق یک اثر ماندگار، ابتدا باید هدف محتوا را مشخص کنید، داده‌های موثق جمع‌آوری کنید و سپس با تحلیل رفتار مخاطب، طرحی داستان‌گونه ایجاد نمایید.

چه موضوعاتی برای اینفوگرافیک مناسب‌ترند؟

تجربه نشان داده است که موضوعات آموزشی، مقایسه‌ای، راهنماهای گام‌به‌گام و بررسی روندها (Trends) بازخورد بسیار بالایی می‌گیرند. به عنوان مثال، اگر نگاهی به ۱۱ ترند برتر طراحی اینفوگرافیک سال ۲۰۱۸ یا سال‌های اخیر بیندازید، متوجه می‌شوید که چطور ایده‌های خلاقانه باعث ماندگاری یک برند در ذهن مخاطب می‌شوند. شما می‌توانید برای الهام گرفتن از سایت‌هایی نظیر Visual.ly یا Daily Infographic نیز استفاده کنید.